HAK-İŞ’TEN TRABZON’DA TÜRKİYE KADIN BULUŞMALARI

SERT: “YARIM ASIRLIK MÜCADELEMİZİ KADIN EMEĞİYLE TAÇLANDIRIYORUZ”

HAK-İŞ Konfederasyonu olarak, 50. Yıl etkinliklerimiz kapsamında gerçekleştirdiğimiz “Türkiye Kadın Buluşmaları”nın dördüncüsü “Mevsimlik ve Ev İşçilerinin Geleceği ve Bakım Hizmetleri” temasıyla 9 Şubat 2026 tarihinde Trabzon’da gerçekleştirildi.

Genel Başkan Yardımcımız Devlet Sert’in başkanlığında gerçekleştirilen programa; Genel Sekreter Yardımcımız ve Kadın Komite Başkanımız Fatma Zengin, HAK-İŞ Trabzon İl Başkanımız Engin Erbaşaran, HAK-İŞ’e üye sendikalarımızın Yönetim Kurulu Üyeleri, Trabzon başta olmak üzere KKTC, Artvin, Rize, Gümüşhane, Giresun, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Ardahan illerinden il/bölge/şube başkan, başkan yardımcısı ve temsilcilerimiz, şube kadın komitesi başta olmak üzere diğer komitelerin başkan ve yardımcıları, kadın işyeri temsilcileri ve kadın yöneticileri, HAK-İŞ’li emekçi kadınlar, akademisyenler, bürokratlar, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve basın mensupları katıldı.

Genel Başkan Yardımcımız Devlet Sert, Türkiye Kadın Buluşmaları kapsamında daha önce İzmir, Van ve Gaziantep’te başarılı programlar gerçekleştirdiğimizi belirtti. Gaziantep’te düzenlenen programın Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerin 3. yıl dönümüne denk geldiğini anımsatan Sert, depremlerde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza ve teşkilatımıza bir kez daha Allah’tan rahmet diledi.

“Yarım Asırlık Mücadelemizi Kadın Emeğiyle Taçlandırıyoruz”

HAK-İŞ’in yarım asırlık mücadelesinde kadın emeğinin her zaman merkezi bir yerde durduğunu vurgulayan Sert, “HAK-İŞ’imizin bu yarım asırlık hikâyesini taçlandıran en büyük projeler arasında Kadın Emeğinin Güçlendirilmesi Projesi de bulunuyor” ifadelerini kullanarak, HAK-İŞ Türkiye Kadın Buluşmalarının bu vizyonun sahaya yansıyan en somut örneklerinden biri olduğunu belirtti.

Daha önce İzmir, Van ve Gaziantep’te düzenlenen buluşmaların ardından Trabzon’da gerçekleştirilen programın, kadın emeğine ilişkin sorunların bölgesel ve sektörel boyutlarıyla ele alınması açısından büyük önem taşıdığını ifade eden Sert, buluşmaların yalnızca birer toplantı değil, çözüm üreten bir sosyal diyalog zemini olduğunu vurguladı.

“HAK-İŞ Türkiye Kadın Buluşmaları Sahanın Sesidir”

Sert, Türkiye Kadın Buluşmalarının temel hedefini açıklayarak, “HAK-İŞ olarak, bu programları gerçekleştirmemizin temelinde çok güçlü bir amaç var; kadın emeğinin güçlendirilmesi, mevcut sorun alanlarının tespiti, çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve yeni politika alanlarının oluşturulması” dedi. Sert, çalıştay ve atölye çalışmalarından elde edilen çıktıların raporlaştırılarak kamuoyuyla paylaşılacağını ve ilgili kurumlara yol haritası niteliğinde sunulacağını belirtti.

Süreçte kadın üyelerin katkısının belirleyici olduğunu vurgulayan Sert, “Buradaki en önemli katkı siz değerli kadın üyelerimizin sahadan gelen kıymetli görüş ve önerileridir. Bugün buradaki herkes, sahanın sesine yani sizlerin sesine kulak verecek” ifadelerini kullandı.

“Mevsimlik Tarım İşçilerinin Sorunları Çözülmeli”

Sert, mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı sorunlara değinerek, bu alanda çalışan kadınların çoğunlukla kısmi süreli, düzensiz ve güvencesiz istihdam edildiğini belirtti. Sert, “Bu işçilerimiz çalışma biçimleri itibarıyla sosyal güvenlik sistemi kapsamında çoğunlukla kısmi süreli ve düzensiz istihdam edilen gruplar arasında yer alıyor” dedi.

Prim gün sayılarının yetersizliği, sigortalılık sürelerinin kesintili olması ve kayıt dışılık nedeniyle kadın emekçilerin emeklilik, sağlık, işsizlik sigortası ve izin haklarına erişimde ciddi sorunlar yaşadığını ifade eden Sert, “Özellikle mevsimlik tarım işçiliğinde kadınlar hem üretimde çalışıyor hem çocuk, yaşlı ve hasta bakımını üstleniyor, hem de barınma ve yaşam koşullarının en ağır sonuçlarına maruz kalıyor” dedi.

"Ev İşçiliğinde Kayıt Dışılık ve Denetimsizlik Derin Bir Sosyal Sorun"

Ev işçiliği ve bakım hizmetlerinde çalışan kadınların, işyerinin konut olması nedeniyle denetim dışı kaldığını belirten Sert, bu durumun kadın emekçileri şiddet, mobbing ve ücret gaspı gibi ciddi risklerle karşı karşıya bıraktığını vurguladı.

Ev işçiliğinin büyük ölçüde görünmez bir emek alanı olduğuna dikkat çeken Sert, “Ev işçileri; temizlik, bakım, çocuk, yaşlı ve hasta bakımı gibi hizmetleri haneler içinde yerine getiren ve büyük ölçüde görünmez emek üreten bir çalışan grubudur” dedi. Türkiye’de ev hizmetlerinde çalışan yaklaşık 1 milyon 399 bin kişinin büyük çoğunluğunun kadın olduğunu belirten Sert, bu alandaki kayıt dışılığın ciddi bir sosyal sorun olduğuna dikkat çekti.

“Ev İşçileri 4857 Sayılı İş Kanuna Tabi Olmalıdır”

Mevcut mevzuatın ev işçilerini yeterince koruyamadığını ifade eden Sert, “Ev işçileri Borçlar Kanunu’na değil, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olmalıdır” diyerek, sosyal güvenlik, ücret, izin ve iş sağlığı güvenliği haklarının güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.

“Ev İşçileri İçin Örgütlenme ve Hak Mücadelemiz Devam Ediyor”

Sert, Konfederasyonumuz HAK-İŞ ve Hizmet-İş Sendikamızın öncülüğünde ev işçilerinin haklarına erişimi için ülke çapında kapsamlı bir örgütlenme mücadelesi yürütüldüğünü belirterek, “1 milyonu aşkın ev işçisinin öncelikle sosyal güvenceye kavuşması, sağlık ve emeklilik gibi temel haklarının tanınması için yoğun bir çalışma yürütüyoruz” dedi. Bugün itibarıyla 100 bini aşkın ev işçisinin sendikal mücadeleye dâhil edildiğini ifade eden Sert, bu alandaki örgütlenme ve hak mücadelemizin kararlılıkla sürdüğünü vurguladı.

“Bakım Emeği Toplumsal Bir Sorumluluk Olarak Ele Alınmalı”

Bakım hizmetlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Sert, bakım emeğinin yalnızca kadınların sorumluluğunda olmadığını, çocuk, yaşlı, engelli ve hasta bakımının toplumsal bir sorumluluk olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. Bakım hizmetlerinin kamusallaştırılması, erişilebilir ve nitelikli bakım modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Sert, ücretsiz bakım emeğinin sosyal güvenlik sistemi içinde tanınmasının önemine dikkat çekti.

Analık, süt ve bakım izinlerinin bu çalışma biçimlerine uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Sert, kayıtlı istihdamı teşvik edecek prim desteklerinin artırılmasını ve sendikal örgütlenmeye erişimi güçlendirecek özel saha çalışmalarının hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

“Çaykur İşçilerinin Sorunlarını Her Platformda Dile Getiriyoruz”

Çaykur işçileri başta olmak üzere tarım işçilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çeken Sert, HAK-İŞ olarak bu alandaki hak kayıplarını her platformda dile getirdiğimizi ifade etti. Sert, Çaykur işçilerinin sosyal güvenlik hakları korunarak başka kamu kurumlarında istihdam edilmeleri gerektiğini belirterek, bu işçilerin işsizlik ödeneğinden sağlanan yardımlardan faydalanabilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Çalışma sürelerinin 12 aya uzatılmasının hem gelir güvencesi hem de istihdam sürekliliği açısından zorunlu olduğunu dile getiren Sert, tarım sektörünün ucuz işgücünün yoğun olduğu alanlardan biri olduğuna dikkat çekti. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşam ve barınma koşullarının iyileştirilmesi için özel yasal düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu belirten Sert, barınma, hijyen ve temiz su gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında yerel yönetimlerin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Zengin; “HAK-İŞ Kadın Komitesi Teşkilatı Sahada Aktif Mücadele Yürütüyor”

Genel Sekreter Yardımcımız ve Kadın Komite Başkanımız Fatma Zengin Konfederasyonumuzun 50 yıllık mücadelesine dikkat çekerek, bu mücadelenin temel başlıklarından birinin kadın erkek fırsat eşitliğinin sağlanması olduğunu vurguladı. HAK-İŞ’in “Fıtratta farklılık, haklarda eşitlik” anlayışıyla hareket ettiğini belirten Zengin, kadınların yasal olarak eşit olmalarına rağmen haklarını kullanma noktasında ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kaldığını belirtti.

Bu eşitsizliklerle mücadele etmek amacıyla yaklaşık 20 yıl önce HAK-İŞ Kadın Komitesi’nin kurulduğunu hatırlatan Zengin, bugün sendikaların genel merkezlerinden şubelere kadar uzanan, bin kişilik kadın komitesi teşkilatıyla sahada aktif bir mücadele yürütüldüğünü söyledi.

“Kadın, İş ve Aile Arasında Sıkışıp Kalmamalı”

Kadın istihdamının her geçen yıl arttığına dikkat çeken Zengin, bugün 5,5 milyon kadının işçi olarak istihdamda yer aldığını, bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da artacağını vurgulayarak, kadınların iş ve aile yaşamı arasında sıkışıp kalmaması için bakım yükümlülüklerine çözüm üretilmesi ve çalışma hayatının kadınlara uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı. Nüfus ve Aile Yılı kapsamında doğurganlık hızındaki düşüşe de dikkat çeken Zengin, kadınların anneliğe ve çalışma hayatına birlikte hazırlanabileceği bir sistemin zorunlu olduğunu söyledi.

“Ev ve Bakım İşçiliğinde Kayıt Dışılık Kabul Edilemez”

Türkiye’de 1,3 milyon ev işçisi ve ev eksenli çalışanın bulunduğunu, ancak bunların çok azının kayıtlı çalıştığını belirten Zengin, HAK-İŞ olarak bu alanda dünyaya örnek bir örgütlenme modeli ortaya koyduğumuzu söyledi. Zengin, bugün 110 bin ev işçisinin HAK-İŞ çatısı altında örgütlendiğini, hedeflerinin bu sayıyı artırarak güvenceli istihdamı yaygınlaştırmak olduğunu ifade etti. 

Erbaşaran: “Kadın Emeği Olmadan Sosyal Adalet Tamamlanamaz”

HAK-İŞ Trabzon İl Başkanımız Engin Erbaşaran, Türkiye Kadın Buluşmaları’nın kadın emeğini merkeze alan, sosyal adalet ve çalışma barışını güçlendiren önemli bir birliktelik olduğunu ifade etti. Kadın emeğinin kalkınmanın ve adil bir toplumun temel unsuru olduğunu vurgulayan Erbaşaran, kadının sesinin güçlü olmadığı bir adalet anlayışının eksik kalacağını belirtti.

Kadınların çalışma hayatında hâlâ eşitsizlik, güvencesizlik ve ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını dile getiren Erbaşaran, HAK-İŞ’in kadın emeğini koruyan, sendikal örgütlenmeyi güçlendiren ve fırsat eşitliğini esas alan mücadelesini kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etti. Trabzon’da gerçekleştirilen bu buluşmanın, kadınların HAK-İŞ çatısı altında yalnız olmadığını ve bu mücadelenin ortak bir iradeyle sürdürüldüğünü bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, programın hayırlara vesile olmasını diledi.

Protokol konuşmalarının ardından, HAK-İŞ Eğitim ve Planlama Komite Başkanımız Prof. Dr. Ahmet Sarıtaş tarafından programa katılan HAK-İŞ’li kadın emekçilere yönelik interaktif olarak anket çalışması gerçekleştirildi

HAK-İŞ Akademi Başkanımız Prof. Dr. Cengiz Anık, “Akademik Bakış Açısıyla: HAK-İŞ” konulu sunumunu gerçekleştirdi.

ÇALIŞTAYLAR GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Birinci Grup, Prof. Dr. Banu Metin moderatörlüğünde “Bakım Hizmetleri ve Ev İşçiliğinin Geleceği” başlığını ele aldı.

İkinci Grup, Doç. Dr. Fatma Bayraktar Karahan moderatörlüğünde “Çalışma Hayatında İş, Aile ve Sosyal Yaşam Uyumu” başlığını ele aldı.

Üçüncü Grup, Prof. Dr. Gonca Bayraktar Durgun moderatörlüğünde “Çalışma Hayatında İş Barışı ve Sosyal Adalet” başlığını ele aldı.

Dördüncü Grup, Doç. Dr. Kürşat Tutar moderatörlüğünde “Sendikal Örgütlenmenin Geleceği ve Kadınların Temsili” başlığını ele aldı.

Beşinci Grup, Dr. Öğr. Üyesi Sercan Dereli moderatörlüğünde “Dijitalleşme, Adil Geçiş ve Yeni İstihdam Modelleri” başlığını ele aldı.

Altıncı Grup, Prof. Dr. Erdal Tanas Karagöl moderatörlüğünde “Kayıt Dışı İstihdam, Güvencesizlik ve Sendikasızlaştırma” başlığını ele aldı.

Yedinci Grup, Prof. Dr. Oğuz Göksu moderatörlüğünde “Kamuoyu Oluşturma ve Sendikal İletişim” başlığını ele aldı.

Sekizinci Grup, Prof. Dr. Fazıl Kırkbir moderatörlüğünde “Tarımda ve Mevsimlik İşlerde Kadın Emeği” başlığını ele aldı.