HAK-İŞ’TEN İSTANBUL AVRUPA YAKASINDA TÜRKİYE KADIN BULUŞMALARI

ARSLAN: “KADINLAR SORUNUN DEĞİL, ÇÖZÜMÜN ODAĞIDIR”

HAK-İŞ Konfederasyonu olarak, 50. Yıl etkinliklerimiz kapsamında gerçekleştirdiğimiz “Türkiye Kadın Buluşmaları”nın altıncısı “Kayıtlı, Güvenli ve Güvenceli Şehirler” temasıyla 16 Şubat 2026 tarihinde İstanbul Avrupa Yakasında gerçekleştirildi.

Genel Başkanımız Mahmut Arslan başkanlığında gerçekleştirilen programa; Genel Sekreter Yardımcımız ve Kadın Komite Başkanımız Fatma Zengin, Genel Sekreter Yardımcımız Hamdi Abdullah Koçoğlu, HAK-İŞ İstanbul İl Başkanımız Mustafa İluk, İstanbul başta olmak üzere Edirne, Tekirdağ, Kırklareli illerinden il/bölge/şube başkan, başkan yardımcısı ve temsilcilerimiz, şube kadın komitesi başta olmak üzere diğer komitelerin başkan ve yardımcıları, kadın işyeri temsilcileri ve kadın yöneticileri, HAK-İŞ’li emekçi kadınlar, akademisyenler ve basın mensupları katıldı.

Genel Başkanımız Mahmut Arslan, kadın emeği, sendikal temsiliyet, kayıt dışı istihdam, aile-iş uyumu ve kadınların çalışma hayatında karşılaştığı yapısal sorunlara ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

“Bu Mücadeleyi Sizlerle Birlikte Yürüteceğiz”

Kadınların sendikal mücadelenin öznesi olması gerektiğini vurgulayan Arslan, “Bu mücadeleyi sizin adınıza başkaları yapsın beklentisiyle sonuç almak mümkün değil. Mücadelenin öznesi olmazsanız, esas mücadeleyi veren siz olmazsanız başarıya ulaşmada dezavantajlı durumda kalırsınız” ifadelerini kullandı.

Kadın temsilcilerin toplantılara katılımında yaşanan izin ve organizasyon sorunlarına da değinen Arslan, bu konuda şube başkanlarına ve işverenlerle yürütülecek müzakerelere önemli sorumluluk düştüğünü söyledi.

“Kadınlar Sorunun Değil, Çözümün Odağıdır”

Kadın meselesinin hâlâ “kadın ve sorunları” başlığı altında ele alınmasını eleştiren Arslan, HAK-İŞ’in bu anlayışı reddettiğini belirterek, “Kadın sorunun kaynağı değil; çözümün odağıdır” dedi.

HAK-İŞ Kadın Komitesi’nin yalnızca sembolik bir yapı olmadığını vurgulayan Arslan, bu yapının Türkiye kadın hareketinde öncü bir rol üstlenme iddiasıyla oluşturulduğunu ifade etti.

Kadınların Sendikal Örgütlük Oranı Düşük

Genel Başkanımız Mahmut Arslan, istatistiklere de atıfta bulunarak, Türkiye’de genel sendikalaşma oranının yaklaşık yüzde 15 olduğunu, kadınlarda ise bu oranın yüzde 8,7 seviyesinde kaldığını söyledi. Arslan, “Kayıtlı çalışan her yüz kadından sadece sekiz buçuk kadarı sendikalı. Erkeklerde bu oran neredeyse iki katı” dedi.

Kadın istihdamının da dünya ortalamalarının altında seyrettiğini belirten Arslan, mevcut teşviklere rağmen kadınların çalışma hayatında yeterince yer alamadığını kaydetti.

“İş Yerinde Şiddet ve Taciz Bir İnsan Hakları İhlalidir”

Kadına yönelik şiddetle mücadelenin HAK-İŞ’in temel önceliklerinden biri olduğunu vurgulayan Arslan, iş yerinde taciz ve şiddetin açık bir insan hakları ihlali olduğunu ifade etti.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 190 sayılı sözleşmesine dikkat çeken Arslan, “İş yerinde şiddet ve tacizle mücadele için C190 hayati bir reformdur. Türkiye’nin bu sözleşmeyi onaylamasını istiyoruz” dedi.

C190’ın henüz onaylanmamış olmasına rağmen toplu iş sözleşmesu hükümlerinin dahil edilmesi yönünde çağrıda bulunan Arslan, bu konuda sendikaların yeterince adım atmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.

“Kadınlar Tacizi Paylaşamıyor, Bu En Büyük Sorunlardan Biri”

Kadınların yaşadıkları taciz ve şiddeti çoğu zaman sendikal yapılarla dahi paylaşamadığını belirten Arslan, bunun temelinde işyerlerinde güvensizlik ve baskı korkusunun yattığını söyledi. Bu nedenle üçüncü göz mekanizmaları ve güvenli başvuru yollarının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Temsilde Adalette Delege Olmak Yetmez, Yönetimde Olmalısınız”

HAK-İŞ bünyesinde kadın temsilinde önemli ilerleme sağlandığını ancak bunun yeterli olmadığını belirten Arslan, “Delege olmak yetmiyor. Yönetimde olmanız gerekiyor” dedi. Arslan, kadınların sendikal yapılarda daha fazla yer almasının sadece mevzuatla değil, kadınların talepkâr ve mücadeleci olmasıyla mümkün olacağını vurguladı.

Aile, Kreş ve Çalışma Hayatı

Kadınların çalışma hayatında kalmasının önündeki en büyük engellerden birinin iş-aile uyumu olduğunu ifade eden Arslan, mevcut teşviklerin yetersizliğine dikkat çekti.

Kreş meselesinin çözülmeden kadın istihdamının güçlenemeyeceğini vurgulayan Arslan, “Kadınların çocuklarını güvenle emanet edebileceği bir sistem yoksa, çalışma hayatında kalmaları mümkün olmuyor” dedi.

“Kadınlara Ayrıcalık Değil, Eşit Hak İstiyoruz”

HAK-İŞ’in kadınlara yönelik yaklaşımının ayrıcalık değil eşitlik temelli olduğunu vurgulayan Arslan, “Kadınlar açısından çalışma hayatında yer almak önemli bir bedel, çocuk sahibi olmak bir bedel, evlenmek bir bedel, sendikalarda görev almak başka bir bedel gerektiriyor. Ülkenin bütün bedellerini kadınlar ödemek zorunda değil. Bizim mücadelemiz kadınlara eşit haklar içindir” ifadelerini kullandı.

“Kadınların Olduğu Yerde Düzen Vardır”

Kadınlara çağrıda bulunan Arslan, “Kadınların olduğu yerde düzen vardır, bereket vardır. Ellerinizi sendikal mücadeleye değdirin” diyerek, kadınların sendikal, sosyal ve siyasal hayatta daha güçlü yer almasının Türkiye’nin geleceği açısından hayati önem taşıdığını söyledi.

“Toplam Sendikalı Kadınların Yarısından Fazlası HAK-İŞ’li”

Arslan, HAK-İŞ’in kadın emeği konusunda lider bir konfederasyon olduğunu belirterek, “Toplam sendikalı kadınların yarıdan fazlası HAK-İŞ’li. Bu bize hem gurur hem de büyük bir sorumluluk yüklüyor” dedi.

Zengin: “Türkiye Örgütlü Kadın Araştırması 81 İli Kapsıyor”

Genel Sekreter Yardımcımız ve Kadın Komite Başkanımız Fatma Zengin, HAK-İŞ Konfederasyonu olarak Türkiye Kadın Buluşmalarının altıncısını İstanbul Avrupa Yakasında gerçekleştirdiğimizi, kadın emeğinin görünür hale gelmesi için buluşmaların büyük önem taşıdığını ifade etti.

Zengin, HAK-İŞ Kadın Komitesi olarak Türkiye Örgütlü Kadın Araştırması’nı başlattığımızı belirterek, çalışmanın 81 il ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni kapsayacak şekilde planlandığını ifade etti. Toplamda 14 başlığın ele alındığını aktaran Zengin, kayıt dışı istihdam, örgütlenme, dijital çağda yeni istihdam modelleri, mevsimlik işçilik, ev işçiliği, afet ve kriz dönemlerinde kadın istihdamı, göç ve iş-aile yaşam uyumu gibi konuların saha çalışmasının temel başlıkları arasında yer aldığını söyledi.

Toplamda 2 bin katılımcıya ulaşmayı hedeflediğimizi belirten Zengin, saha araştırmasının sonuçlarının 7 Mart’ta Ankara’da kamuoyuyla paylaşılacağını ve rapor ile kitap haline getirilerek yayımlanacağını açıkladı.

“Fıtratta Farklılık, Haklarda Eşitlik”

Yaklaşık 20 yıl önce HAK-İŞ Kadın Komitesi’nin kurulduğunu hatırlatan Zengin, HAK-İŞ’in kadın-erkek eşitliği konusunda kararlı bir mücadele yürüttüğünü ifade etti. “Fıtratta farklılık, haklarda eşitlik” anlayışıyla hareket ettiğimizi belirten Zengin, çalışma hayatının büyük ölçüde erkek egemen bir kültür üzerine inşa edildiğini vurgulayarak, kadınların aile ve iş yaşamını birlikte sürdürebileceği yapısal düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Toplu Sözleşmelerde Kadın Odaklı Hükümler

Zengin, HAK-İŞ’in toplu iş sözleşmelerinde doğum izni sürelerinin artırılması, süt izni düzenlemeleri, kreş yardımları ve çalışma saatlerinin esnekleştirilmesi gibi kadın çalışanları destekleyen maddelere yer verdiğini belirtti. Ancak kadınların sendikalaşma oranının erkeklere kıyasla daha düşük olduğuna dikkat çeken Zengin, örgütlenmenin artmasıyla birlikte bu haklardan daha fazla kadının yararlanabileceğini söyledi.

Kadın Strateji Belgesi’nin her dört yılda bir yenilendiğini ve hedeflerin performans kriterleriyle belirlendiğini aktaran Zengin, önceki dönemlerde planlanan artış oranlarının üzerine çıkıldığını ifade etti.

Zengin, kadın-erkek ücret açığına da dikkat çekerek, Türkiye’de aynı işi yapan kadınların erkeklere göre ortalama yüzde 15.6 daha düşük ücret aldığını ifade etti.

Ev işçiliği alanında yürütülen örgütlenme çalışmaları kapsamında 110 bin ev işçisinin sendikal yapıya dahil edildiğini belirten Zengin, ev işçiliğinin meslek olarak tanımlanması ve kayıt dışı istihdamın azaltılması için Çalışma Bakanlığı ile ortak çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

İluk: “HAK-İŞ Türkiye Kadın Buluşmaları Güçlü Bir İrade Beyanı”

HAK-İŞ İstanbul İl Başkanımız Mustafa İluk, Konfederasyonumuzun 50. yıl etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen buluşmanın, yalnızca bir farkındalık programı olmadığını ifade ederek, kadın emeğinin sendikal yapılar içerisindeki konumunun güçlendirilmesinin stratejik bir hedef olduğunu kaydetti.

Genel Başkanımız Mahmut Arslan’ın liderliğinde gerçekleştirilen HAK-İŞ Türkiye Kadın Buluşmalarının sembolik bir organizasyonun ötesine geçtiğini belirten İluk, programın sendikal hareketin kurumsal dönüşüm vizyonunu ve toplumsal sorumluluk anlayışını yansıtan güçlü bir irade beyanı niteliği taşıdığını ifade etti.

İluk, temsilde adalet ilkesini merkeze alan ve karar alma mekanizmalarında kadın varlığını artırmayı hedefleyen yapısal perspektifin, HAK-İŞ’in sendikal anlayışının temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

“Güçlü Sendikal Yapı Kapsayıcı Bir Temsil Anlayışı ile Mümkün”

Kadınların sendikal mücadelede daha görünür ve belirleyici bir konuma yükselmesinin; çalışma hayatında adaletin, eşitliğin ve insan onuruna yakışır çalışma koşullarının güçlenmesine doğrudan katkı sağlayacağını dile getiren İluk, güçlü bir sendikal yapının ancak kapsayıcı bir temsil anlayışıyla mümkün olduğunu vurguladı.

Protokol konuşmalarının ardından, HAK-İŞ Eğitim ve Planlama Komite Başkanımız Prof. Dr. Ahmet Sarıtaş tarafından programa katılan HAK-İŞ’li kadın emekçilere yönelik interaktif olarak anket çalışması gerçekleştirildi

HAK-İŞ Akademi Başkanımız Prof. Dr. Cengiz Anık, “Akademik Bakış Açısıyla: HAK-İŞ” konulu sunumunu gerçekleştirdi.

ÇALIŞTAYLAR GERÇEKLEŞTİRİLDİ

HAK-İŞ Konfederasyonu olarak, 50. Yıl etkinliklerimiz kapsamında İstanbul Avrupa Yakasında gerçekleştirdiğimiz Türkiye Kadın Buluşmalarında 9 ayrı masada kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri alanında uzman akademisyenler, sendikacılar ve temsilcilerin katılımıyla kapsamlı şekilde ele alındı.

Birinci Grup, Prof. Dr. Banu Metin moderatörlüğünde “Bakım Hizmetleri ve Ev İşçiliğinin Geleceği” başlığını ele aldı.

İkinci Grup, Doç. Dr. Fatma Bayraktar Karahan moderatörlüğünde “Çalışma Hayatında İş, Aile ve Sosyal Yaşam Uyumu” başlığını ele aldı.

Üçüncü Grup, Prof. Dr. Gonca Bayraktar Durgun moderatörlüğünde “Çalışma Hayatında İş Barışı ve Sosyal Adalet” başlığını ele aldı.

Dördüncü Grup, Genel Sekreter Yardımcımız Fatma Zengin moderatörlüğünde “Sendikal Örgütlenmenin Geleceği ve Kadınların Temsili” başlığını ele aldı.

Beşinci Grup, Dr. Öğr. Üyesi Sercan Dereli moderatörlüğünde “Dijitalleşme, Adil Geçiş ve Yeni İstihdam Modelleri” başlığını ele aldı.

Altıncı Grup, Prof. Dr. Erdal Tanas Karagöl moderatörlüğünde “Kayıt Dışı İstihdam, Güvencesizlik ve Sendikasızlaştırma” başlığını ele aldı.

Yedinci Grup, Prof. Dr. Oğuz Göksu moderatörlüğünde “Kamuoyu Oluşturma ve Sendikal İletişim” başlığını ele aldı.

Sekizinci Grup, Doç. Dr. Kürşat TUTAR moderatörlüğünde “Göçmen Emeği ve Çalışma Hayatı” başlığını ele aldı.

Dokuzuncu Grup, Doç. Dr. Sezai Öztop moderatörlüğünde “Afet ve Kriz Süreçlerinde Kadın” başlığını ele aldı.